Εκτέλεση Προϋπολογισμού: Φορολογικά έσοδα 5,1 δισ. ευρώ – Πρωτογενές έλλειμμα 349 εκατ. ευρώ στο 10μηνο

Σε πρωτογενές έλλειμμα επέστρεψε ο κρατικός προϋπολογισμός τον περασμένο μήνα, χωρίς ωστόσο να τίθεται εν αμφιβόλω η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και κυρίως η πρόβλεψη για πρωτογενές έλλειμμα 1,7% εφέτος. Μπορεί η δυναμική των εισπράξεων να περιορίστηκε, οι αντοχές όμως του προϋπολογισμού παραμένουν ισχυρές εν μέσω κλίματος επιβράδυνσης των οικονομιών που επικρατεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για ακόμα έναν μήνα τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 6% ενώ στο δεκάμηνο (Ιανουάριος- Οκτώβριος) η υπέρβαση ανέρχεται στο 12,6%. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε σήμερα το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ), το πρωτογενές έλλειμμα διαμορφώθηκε σε 349 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο, μετά από 2 μήνες πλεονασματικού αποτελέσματος.

«Καθώς πυκνώνουν τα σύννεφα στη διεθνή οικονομία και παρατηρούνται τάσεις επιβράδυνσης στην Ευρώπη, τα στοιχεία από τα έσοδα του Οκτωβρίου δεν δείχνουν σοβαρή τάση διαφοροποίησης αναφορικά με την πολλή θετική πορεία που έχει η οικονομία το 2022» δήλωσε ο αναπληρωτής ΥΠΟΙΚ Θόδωρος Σκυλακάκης κατά την παρουσίαση των στοιχείων. Διευκρίνισε πως «τα φορολογικά έσοδα του Οκτωβρίου ήταν αυξημένα κατά 289 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, ποσό που είναι καλύτερο σε σχέση με αυτό που είναι αναγκαίο για να επιτευχθούν οι στόχοι που αναφέρονται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού».

Αρμόδιες πηγές επισημαίνουν πως το δημοσιονομικό αποτέλεσμα θα είναι καλύτερο από το προβλεπόμενο (μικρότερο πρωτογενές έλλειμμα από το στόχο του 1,7% του ΑΕΠ), σημειώνοντας πάντως ότι απαιτείται επαγρύπνηση έως και τον Φεβρουάριο που «κλείνει» το οικονομικό έτος. Εξήγησαν επίσης ότι «είναι ακόμα νωρίς» για συζητήσεις περί διανομής του όποιου περισσεύματος.

Σύμφωνα με τη μεγάλη εικόνα που δημιουργούν τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού, φέτος ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα είναι οριακά κάτω από το 6%, εκτίμηση η οποία αναμένεται να αποτυπωθεί και στο τελικό κείμενο του προϋπολογισμού, το οποίο θα κατατεθεί στη Βουλή την επόμενη Δευτέρα 21 Νοεμβρίου. Όσον αφορά στον τουρισμό και τις επενδύσεις, οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι υπάρχει ισχυρή δυναμική και -ειδικά για τον τουρισμό- επαναφορά στα επίπεδα του 2019.

Για την πορεία των διεθνών τιμών, επισημάνθηκε πως είναι θετική η μείωση στη διεθνή τιμή του πετρελαίου, η οποία, συνδυαστικά με την ενίσχυση του ευρώ, μπορεί να οδηγήσει σε πτώση των τιμών των καυσίμων (κίνησης και θέρμανσης).

Στο πεδίο της ενεργειακής εξοικονόμησης στο Δημόσιο, υπάρχει ήδη αυξημένη πίεση σε φορείς που ακόμη δεν έχουν συμμορφωθεί και έχουν λάβει το «μήνυμα» με μερική μεταβίβαση των επιχορηγήσεων που ζήτησαν.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΓΛΚ το επιπλέον κόστος του Δημοσίου για το ηλεκτρικό ρεύμα, υπολογίζεται σε περίπου 300 εκατ. ευρώ (από 700 εκατ. ευρώ ετησίως προ κρίσης, μπορεί να ανέλθει στο 1 δισ. ευρώ).

Ο προϋπολογισμός

Όσον αφορά στην πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, για την περίοδο του Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022, παρουσιάζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 4.769 εκατ. ευρώ έναντι στόχου για έλλειμμα 11.027 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2022 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2022 και ελλείμματος 11.497 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2021.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε έλλειμμα ύψους 349 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές έλλειμμα 6.752 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς ελλείμματος 7.179 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2021.

Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 48.866 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 5.257 εκατ. ευρώ ή 12,1% έναντι της εκτίμησης για το αντίστοιχο διάστημα που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2022, παρά τα μειωμένα έσοδα του ΠΔΕ. Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 53.775 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 6.315 εκατ. ευρώ ή 13,3% έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 45.626 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 5.108 εκατ. ευρώ ή 12,6% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2022.

Η υπερεκτέλεση αυτή οφείλεται:

  • στην καλύτερη απόδοση των φόρων του προηγούμενου έτους που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2022,
  • στην παράταση της προθεσμίας πληρωμής των τελών κυκλοφορίας μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου 2022,
  • στην καλύτερη απόδοση στην είσπραξη των φόρων του τρέχοντος έτους και
  • στην είσπραξη μέχρι το τέλος Οκτωβρίου 2022 των έξι εκ των δέκα δόσεων του ΕΝΦΙΑ, οι οποίες είχαν προβλεφθεί ότι θα εισπραχθούν από τον Σεπτέμβριο του 2022 έως τον Φεβρουάριο του 2023, με μεγαλύτερο όμως το ύψος της κάθε μηνιαίας δόσης, εξαιτίας του μικρότερου συνολικού αριθμού δόσεων (έξι).

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 4.909 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 1.058 εκατ. ευρώ από τον στόχο (3.852 εκατ. ευρώ). Τα συνολικά έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2.591 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 499 εκατ. ευρώ από τον στόχο (3.090 εκατ. ευρώ). Για τον Οκτώβριο 2022, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 4.842 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 38 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον μηνιαίο στόχο. Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 5.412 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 179 εκατ. ευρώ έναντι της εκτίμησης για το αντίστοιχο διάστημα που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2022.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 5.066 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 289 εκατ. ευρώ ή 6% έναντι του στόχου, παρά το γεγονός της πρόβλεψης για την είσπραξη τον μήνα Οκτώβριο της δεύτερης αυξημένης δόσης του ΕΝΦΙΑ 2022, ύψους 384 εκατ. ευρώ, από τις έξι συνολικά δόσεις, συνολικού προβλεπόμενου ποσού 2.015 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την ισχύουσα κατά την κατάθεση της εισηγητικής έκθεσης του Προϋπολογισμού 2022 νομοθεσία. Αντί αυτού, με νεότερες διατάξεις προβλέπονται 10 μηνιαίες δόσεις, αρχής γενομένης τον Μάιο του 2022. Επιπλέον, μετά τις νομοθετημένες παρεμβάσεις για μείωση του ΕΝΦΙΑ, το εκτιμώμενο ποσό είσπραξης που αφορά τον ΕΝΦΙΑ 2022 ανέρχεται σε 1.839 εκατ. ευρώ.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 569 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 141 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο (429 εκατ. ευρώ). Τα συνολικά έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 198 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 32 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο (230 εκατ. ευρώ).

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022 ανήλθαν στα 53.635 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 1.001 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (54.636 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2022.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές παρουσιάζονται μειωμένες έναντι του στόχου κατά 566 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στον ετεροχρονισμό των πληρωμών των εξοπλιστικών προγραμμάτων κατά 837 εκατ. ευρώ. Μειωμένες παρουσιάζονται και οι πληρωμές για καταπτώσεις εγγυήσεων κατά 495 εκατ. ευρώ. Αντίρροπα κινήθηκαν οι λοιπές κεφαλαιακές μεταβιβάσεις (διάφορες), κυρίως λόγω της ενίσχυσης του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης κατά 1.000 εκατ. ευρώ από πόρους του Τακτικού Προϋπολογισμού.

Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 7.627 εκατ. ευρώ, υπολειπόμενες του στόχου (8.061 εκατ. ευρώ) κατά 434 εκατ. ευρώ.

Η προσωρινή αποτύπωση των κυριότερων πληρωμών των δαπανών για δημοσιονομικά μέτρα που ελήφθησαν λόγω της πανδημίας για την περίοδο του Ιανουαρίου – Οκτωβρίου έχει ως εξής:

  • η ενίσχυση μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων που επλήγησαν από τον COVID-19 στις Περιφέρειες ύψους 160 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ,
  • η συνεισφορά του δημοσίου για την αποπληρωμή επιχειρηματικών δανείων πληγέντων δανειοληπτών ύψους 89 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ,
  • η επιδότηση κεφαλαίου κίνησης σε τουριστικές επιχειρήσεις ύψους 42 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ,
  • η ενίσχυση των φορέων υγείας με επικουρικό προσωπικό στις Περιφέρειες ύψους 80 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ,
  • η έκτακτη επιχορήγηση των πληττόμενων από την πανδημία επιχειρήσεων ψυχαγωγίας, γυμναστηρίων, σχολών χορού κ.λπ. ύψους 44 εκατ. ευρώ, από το ΠΔΕ,
  • η δαπάνη αποζημίωσης ειδικού σκοπού ύψους 158 εκατ. ευρώ, η οποία πληρώθηκε από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων (κατηγορία μεταβιβάσεων),
  • οι πρόσθετες επιχορηγήσεις προς τον ΕΟΠΥΥ, ύψους 100 εκατ. ευρώ και προς τα νοσοκομεία και τις ΔΥΠΕ, ύψους 259 εκατ. ευρώ καθώς και η αγορά εμβολίων ύψους 285 εκατ. ευρώ,
  • η πρόσθετη επιχορήγηση προς την ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) ύψους 400 εκατ. ευρώ για την κάλυψη της απώλειας εσόδων λόγω μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων και η επιχορήγηση προς τον e-ΕΦΚΑ ύψους 150 εκατ. ευρώ για την κάλυψη απώλειας εσόδων από τη μείωση των υπέρ της ΔΥΠΑ συνεισπραττόμενων εισφορών και
  • η κρατική αποζημίωση εκμισθωτών ύψους 58 εκατ. ευρώ, λόγω μειωμένων μισθωμάτων που λαμβάνουν.

Η προσωρινή αποτύπωση των κυριότερων πληρωμών των δαπανών για τα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης, που αφορούν στην Κεντρική Διοίκηση, για την περίοδο του Ιανουαρίου – Οκτωβρίου, έχει ως εξής:

  • επιχορήγηση προς τον ΟΠΕΚΑ ύψους 207 εκατ. ευρώ η οποία αναλύεται στα εξής επιμέρους: 120 εκατ. ευρώ για την έκτακτη δόση του επιδόματος τέκνου, 46 εκατ. ευρώ για την καταβολή της προσαύξησης της εισοδηματικής ενίσχυσης των δικαιούχων του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, 33 εκατ. ευρώ για την έκτακτη οικονομική ενίσχυση των ΑμεΑ και 7 εκατ. ευρώ για την προσαύξηση της σύνταξης των ανασφάλιστων υπερηλίκων,
  • επιχορήγηση προς τον e-ΕΦΚΑ ύψους 135 εκατ. ευρώ για την έκτακτη οικονομική ενίσχυση των ευάλωτων συνταξιούχων,
  • επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας για την ενίσχυση φυσικών προσώπων και ελεύθερων επαγγελματιών με σκοπό την αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους των καυσίμων κίνησης (fuel pass) ύψους 302 εκατ. ευρώ και για την ενίσχυση λόγω αυξημένων λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος (power pass) ύψους 296 εκατ. ευρώ,
  • επιχορήγηση προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ ύψους 50 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των συνεπειών στην ελληνική κτηνοτροφία λόγω των διεθνών εξελίξεων,
  • αποζημίωση ειδικού σκοπού για τη στήριξη εκμεταλλευτών και οδηγών ΤΑΞΙ ύψους 5 εκατ. ευρώ,
  • επιδότηση του πετρελαίου εσωτερικής καύσης (diesel) κίνησης ύψους 176 εκατ. ευρώ και
  • ενίσχυση του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης κατά 1,000 δισ. ευρώ.

Για την περίοδο του Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022 οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού παρουσιάζονται μειωμένες, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2021, κατά 2,018 δισ. ευρώ.

Επιμέλεια: Κώστας Τσάβαλος

Πηγή: ertnews.gr